Debata o regulaciji bankarskog sektora ponovo je otvorena u Švajcarskoj. Nakon sloma banke Credit Suisse 2023. godine i njenog preuzimanja od strane UBS-a, švajcarske vlasti razmatraju novi paket regulatornih mjera koji bi trebalo da dodatno ojača stabilnost finansijskog sistema. Međutim, pojedine banke i finansijski stručnjaci upozoravaju da bi pretjerana regulacija mogla imati suprotan efekat – smanjiti konkurentnost švajcarskog finansijskog sektora. 

Prema riječima Christel Rendu de Lint, izvršne direktorice švajcarske banke i upravljača imovinom Vontobel, postoji realna opasnost da preveliki regulatorni pritisak oslabi poziciju Švajcarske kao jednog od vodećih globalnih finansijskih centara. Ona je upozorila da je važno pronaći ravnotežu između stabilnosti sistema i međunarodne konkurentnosti finansijske industrije. 

Novi regulatorni zahtjevi nakon krize Credit Suisse

Švajcarska vlada priprema reformu tzv. režima „too big to fail“, koji se odnosi na sistemski važne banke. Jedna od predloženih mjera je da UBS mora u potpunosti kapitalizovati svoje inostrane podružnice, što bi moglo povećati potrebni kapital za čak 24–26 milijardi dolara. 

Bankarski sektor smatra da takvi zahtjevi mogu biti pretjerani. Čelnici UBS-a su upozorili da bi preveliki kapitalni zahtjevi mogli smanjiti globalnu konkurentnost švajcarskih banaka i otežati njihovo poslovanje u odnosu na finansijske centre poput Londona ili New Yorka. 

Neki predstavnici industrije otišli su još dalje, navodeći da bi previše stroga regulacija mogla čak natjerati UBS da razmotri premještanje dijela poslovanja iz Švajcarske. 

Globalni trend: od regulacije ka deregulaciji

Zanimljivo je da se ova debata odvija u trenutku kada pojedine velike ekonomije – prije svega Sjedinjene Američke Države i Velika Britanija – razmatraju ublažavanje ili odlaganje dijela bankarskih pravila, posebno onih iz paketa Basel III. Upravo zbog toga švajcarske banke upozoravaju da bi jednostrano pooštravanje pravila moglo dovesti do gubitka konkurentnosti švajcarskog finansijskog centra. 

Lekcija za Republiku Srpsku i Federaciju BiH

Ova rasprava ima poseban značaj i za zemlje regiona, uključujući Republiku Srpsku i Federaciju Bosne i Hercegovine. U Bosni i Hercegovini bankarski sektor funkcioniše u izrazito regulatornom okruženju – uz snažan nadzor entitetskih agencija za bankarstvo, centralne banke i čitav niz evropskih i međunarodnih standarda.

Međutim, ekonomije poput Republike Srpske i Federacije BiH imaju dodatni izazov:

• - bankarski sektor je relativno mali,

• - tržište kapitala gotovo da ne postoji,

• - finansiranje privrede dominantno dolazi upravo iz banaka.

U takvim okolnostima pretjerana regulacija može dovesti do nekoliko negativnih posljedica:

1. - Smanjenje kreditne aktivnosti – banke postaju opreznije i plasiraju manje sredstava privredi.

2. - Skuplji krediti – veći regulatorni troškovi prelijevaju se na klijente.

3. - Manja konkurencija – strani investitori iz finansijskog sektora izbjegavaju tržišta sa složenim regulatornim okvirima.

Zato iskustvo Švajcarske pokazuje da čak i najstabilnije finansijske države razmišljaju o tome kako smanjiti regulatorno opterećenje, a da se pri tome ne ugrozi stabilnost sistema.

Zaključak

StandardPrva već duže vrijeme ukazuje na potrebu racionalizacije bankarske regulative u regionu. Cilj ne smije biti samo stabilnost finansijskog sistema, već i njegov razvoj i sposobnost da finansira ekonomiju.

Debata koja se danas vodi u Švajcarskoj jasno pokazuje jednu važnu činjenicu:

prevelika regulacija može biti jednako opasna kao i nedovoljna regulacija.

Za Republiku Srpsku i Federaciju BiH to znači da je vrijeme za ozbiljnu analizu regulatornog okvira bankarskog sektora – sa ciljem da se obezbijedi stabilan, ali i dinamičan finansijski sistem koji može podržati dugoročni ekonomski rast.